ഇറ്റലിയിലെ മിലാനില്‍ തൊഴിലാളികള്‍ക്കെതിരെയുണ്ടായ തൊഴില്‍ ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, നഷ്ടപരിഹാരം സ്വീകരിക്കുന്നതിനായി വിദേശ തൊഴിലാളികള്‍ (ഭൂരിഭാഗം പേരും ഇന്ത്യക്കാർ) ബുധനാഴ്ച (ഒക്ടോബർ 7) കരാറുകളില്‍ ഒപ്പുവെച്ചു.അമേരിക്കൻ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ കാഡെല്‍ കണ്‍സ്ട്രക്ഷനുവേണ്ടി പുതിയ യുഎസ് കോണ്‍സുലേറ്റ് കോമ്പൗണ്ടിന്റെ നിർമ്മാണ ജോലികളില്‍ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവരാണ് ഇവർ. കഴിഞ്ഞ മാസം ഒപ്പുവെച്ച 31 മില്യണ്‍ യൂറോയുടെ (335 കോടി രൂപ) ഒത്തുതീർപ്പ് വ്യവസ്ഥകളുടെ ഭാഗമായി, തൊട്ടടുത്ത ദിവസം മുതല്‍ തന്നെ നഷ്ടപരിഹാര വിതരണ നടപടികള്‍ ആരംഭിച്ചിരുന്നു.
യൂറോപ്പിലെ തൊഴില്‍ ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എക്കാലത്തെയും വലിയ ലേബർ സെറ്റില്‍മെന്റ് എന്നാണ് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇതുവരെ 115 തൊഴിലാളികള്‍ കരാറില്‍ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്, ഈ നടപടികള്‍ അടുത്ത ആഴ്ച വരെ തുടരും. ആകെ 480 ഓളം തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. കമ്പനിയില്‍ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന 480 തൊഴിലാളികളില്‍ 316 പേരും ഇന്ത്യക്കാരായിരുന്നു.
ഇന്ത്യയില്‍ നിന്ന് മിലാനിലേക്ക്: തൊഴിലാളികളെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്തത് എങ്ങനെ?
ഇറ്റാലിയൻ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്‌, ന്യൂഡല്‍ഹിയിലെ ഒരു തേർഡ് പാർട്ടി റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ് ഏജൻസിയായ ഡൈനാമിക് ഹൗസ് ആണ് ഈ ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികളെ നിർമ്മാണ കമ്പനിക്കായി റിക്രൂട്ട് ചെയ്തത്. പ്രോജക്റ്റിന്റെ തിരക്കുപിടിച്ച ഘട്ടത്തില്‍ തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണം 450-നും 500-നും ഇടയിലായിരുന്നു. ഇതില്‍ ഭൂരിഭാഗവും ഇന്ത്യക്കാരായിരുന്നു. 2025-ല്‍ മാത്രം കമ്പനിയില്‍ 316 ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇറ്റലിയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ്, മൂന്ന് വർഷത്തെ തൊഴിലും താമസ സൗകര്യവുമാണ് തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്ത്യ വിടുന്നതിന് മുൻപ് ജോലി ഉറപ്പാക്കാൻ തങ്ങള്‍ ഏകദേശം 5,000 യൂറോ (5 ലക്ഷം രൂപ) നല്‍കിയതായി പല ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികളും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വർഷത്തില്‍ 24,000 യൂറോയില്‍ അധികം (25.9 ലക്ഷം രൂപ) വാർഷിക ശമ്പളം ലഭിക്കുന്ന വളരെ വിദഗ്ദ്ധരായ തൊഴിലാളികളായാണ് വിസ അപേക്ഷകളില്‍ ഇവരെ ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നതെന്ന് അന്വേഷണത്തില്‍ വ്യക്തമായി.
എങ്കിലും, തൊഴിലാളികള്‍ ഒപ്പുവെച്ച കരാർ പ്രകാരം മണിക്കൂറില്‍ 1.31 യൂറോ മുതല്‍ 1.91 യൂറോ വരെയായിരുന്നു (ഏകദേശം 150 രൂപ) അവരുടെ കൂലി. ‘ദി വയർ’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്‌, ഈ കരാർ ഇംഗ്ലീഷിലായിരുന്നു എഴുതിയിരുന്നത്. ഇതില്‍ ഭൂരിഭാഗം പേർക്കും ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ മനസ്സിലാകുമായിരുന്നില്ല. അതേസമയം, പ്രോസിക്യൂഷൻ ഉത്തരവില്‍ മൊഴികള്‍ നല്‍കിയ 35 തൊഴിലാളികളില്‍ രണ്ടുപേർക്ക് അക്ഷരം പോലും അറിയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
മണിക്കൂറിന് 2 യൂറോ, 12 മണിക്കൂർ ജോലി, നിയമവിരുദ്ധമായ തുക ഈടാക്കല്‍
ഇറ്റലിയില്‍ എത്തിയ ഉടൻ തന്നെ, ഇറ്റാലിയൻ ലേബർ നിയമങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയമായ കാഡെലിന്റെ ഇറ്റാലിയൻ യൂണിറ്റുമായി മറ്റൊരു കരാറില്‍ ഒപ്പിടാൻ ഇവരെ നിർബന്ധിച്ചു. എന്നാല്‍ ഈ കരാറിന്റെ പകർപ്പുകള്‍ തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് നല്‍കിയിരുന്നില്ലെന്നും ‘ദി വയർ’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഇറ്റലിയിലെ സാധാരണ 40 മണിക്കൂർ ജോലി സമയത്തിന് വിരുദ്ധമായി ഇവർ ദിവസവും 12 മണിക്കൂറും ആഴ്ചയില്‍ 6 ദിവസവും ജോലി ചെയ്തിരുന്നതായി അന്വേഷണത്തില്‍ കണ്ടെത്തി. തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് യഥാർത്ഥത്തില്‍ മണിക്കൂറില്‍ 2 ഡോളറില്‍ താഴെയാണ് കൂലി ലഭിച്ചിരുന്നതെന്ന് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ വ്യക്തമാക്കി. താമസച്ചെലവായി മാസം ഏകദേശം 500 യൂറോയും (54,000 രൂപ) ഭക്ഷണത്തിനായി ഏകദേശം 300 മുതല്‍ 370 യൂറോ വരെയും (32,500 മുതല്‍ 40,000 രൂപ വരെ) തൊഴിലാളികളുടെ കയ്യില്‍ നിന്ന് ഈടാക്കിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകള്‍ പറയുന്നു.
ഇതിനുപുറമെ, തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് ഓവർടൈം കൂലി നിഷേധിക്കുകയും, വ്യവസ്ഥകള്‍ അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ലെങ്കില്‍ ജോലിയില്‍ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടുമെന്നും ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കുമെന്നും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
‘ദി ക്വിന്റ്’ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്‌, അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് ഒരു തൊഴിലാളി പറഞ്ഞത് ഇതാണ്: “ഉള്ളടക്കം എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാകാത്ത മറ്റ് പല പേപ്പറുകളിലും എനിക്ക് ഒപ്പിടേണ്ടി വന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ അത് ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനാക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.” കാഡെലിന്റെ എച്ച്‌.ആർ വിഭാഗത്തിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ ജീവനക്കാരന് എല്ലാ മാസവും 300 മുതല്‍ 350 യൂറോ വരെ (32,000 രൂപ) താൻ പണമായി നല്‍കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് മറ്റൊരു തൊഴിലാളി ആരോപിച്ചു.